عبد الحسين بن محمد حسن طبيب تبريزى
236
مطرح الأنظار في تراجم أطباء الأعصار وفلاسفة الأمصار ( فارسى )
مسحور كرده وزرا و امنا بحرمخانه رفته و از خاتون مزبوره استكشاف اين حديث نمودند خاتون از اين استفسار در حيرت شد فرمود گناه من همين است كه بر عادت ديگر زنان بجهة محبت شوهر تعويذ نويساندهام اگر اتلاف جان من وقايهء نفس پادشاه تواند بود از آن هم مضايقه ندارم خلاصه بعد از اين همه تفاصيل سيّم ربيع الاولى سنه تسعين و ستمائه اجل ايلخان در رسيد و عقايد فاسدهء جوكى بىسروپا سبب اتلاف نفس پادشاه و فناى دولت با آن عظمت گرديد * سال وفات خواجه امين الدوله در كتب تواريخ به نظر نرسيده گويا اوايل مائه هشتم هجرى در قيد حيات بوده * 2 1 اندروماخس الطبيب ( آندروماك ) Andromaque از حكماى قديم دو نفر به اين اسم موسوماند و همين دو حكيماند كه تركيب و تكميل ترياق فاروق را به آنها نسبت مىدهند داود انطاكى گويد ترياق كبير را اندروماخس اوّل تأليف كرد بعد از يكهزار و يكصد و پنجاه سال اندروماخس ثانى تكميل آن نمود زمان اندروماخس اوّل درست معيّن نيست موافق نوشتهء طبقات الاطبا ما بين افلاطون طبيب و اسقليبيوس ثانى زندگانى كرده اما اندروماخس ثانى باتفاق حكماى اسلام و مورخين فرنك ما بين بقراط و جالينوس بظهور آمده ولى در اينكه زمان او قبل از ميلاد و يا بعد از آن بوده ما بين آنها اختلاف است * غريغوريوس طبيب نصرانى نويسد ( و فى زمن الاسكندر كان اندروماخس الطبيب الذى زاد فى الترياق لحوم الافاعى فصار نافعا من نهوشها ) و نيز صاحب مخزن الادويه حكيم مزبور را معاصر باسكندر مىداند و اين قول مطابق با نوشتهء صاحب ناسخ التواريخ است كه زمان اين حكيم را سيصد سال قبل از ميلاد ضبط كرده و اما بنا بنوشتهء بعضى از مؤلفين اروپ زمان اين حكيم در قرن اوّل بعد از ميلاد بوده و قول قاموس الاعلام نيز همين قول را تأييد مىنمايد چه كه مورخ مزبور نويسد اندروماخس ثانى از اهل ( كريد - Crete , candie و طبيب مخصوص ( نرون - Neron امپراطور ظالم مشهور رومى است و تكميل ترياق فاروق را او كرد و در باب آثار اين دوا رسالهء منظومهء نوشته پس بنا بتحرير اين مورخ فاضل زمان اندروماخس در قرن اوّل بعد از